ABD Seçimlerinden Ne Çıkarsa Borsa Yükselir ? (Patreon)
Content
Yarın ABD'de yapılacak ara seçimde Temsilciler Meclisi'nin 435 sandalyesinin tamamı, Senato'nun ise 100 sandalyesinden 35'i oylanacak. Bugün iki kanat da Cumhuriyetçilerin elinde, Meclis'te 218'e 214, Senato'da 53'e 47 üstünlükleri var. Tahmin piyasaları ise Demokratların Meclis'i %90'ın üzerinde, Senato'yu da %70 civarında bir ihtimalle alacağını fiyatlıyor.
Bu ihtimal gerçekleşirse Washington'da bölünmüş yönetim dönemi başlar, Beyaz Saray bir partide, Kongre diğer partide olur. Piyasada yıllardır dolaşan bir söz var, bölünmüş yönetim borsa için iyidir, çünkü yeni yasa çıkmaz ve sürpriz azalır. 1950'den bu yana 76 yılın verisi bu sözü pek desteklemiyor, ama seçimden sonraki aylar için çok daha güçlü bir kalıp gösteriyor.
Yarın Ne Oylanıyor, Sonuç Ne Zaman Belli Olur?
Demokratların Meclis'te çoğunluğu alması için birkaç sandalye kazanması yetiyor, Senato için ise net dört sandalye kazanmaları gerekiyor. Tahmin piyasasında en yüksek ihtimal, %70 ile Demokratların iki kanadı birden alması. Meclis'in Demokratlara geçip Senato'nun Cumhuriyetçilerde kalması %26, Cumhuriyetçilerin iki kanadı da koruması ise %7 ihtimalle fiyatlanıyor.
Peki sonucu ne zaman öğreneceğiz derseniz, ABD'de sandıklar Türkiye saatiyle salıyı çarşambaya bağlayan gece 02:00'den itibaren kapanmaya başlıyor, Kaliforniya'da ise çarşamba sabahı 07:00'de kapanıyor. 2018'de Meclis'in kimde olduğu seçim gecesi belli olmuştu, 2022'de ise sonucun kesinleşmesi sekiz gün sürdü. Yani piyasa çarşamba açılışında büyük resmi görmüş olacak, ama yakın yarışlar sonucu birkaç gün uzatabilir.
1 Ekim'de Ne Yazmıştık, Ne Oldu?
Hatırlarsanız 1 Ekim'de ara seçim yıllarının borsa takviminin en zayıf yılı olduğunu yazmıştım. 1950'den bu yana S&P 500, başkanlık döneminin ikinci yılı olan ara seçim yıllarında ortalama sadece %4,6 yükseldi, görevin üçüncü yılında ise bu ortalama %17'ye çıkıyor.
O yazıda ara seçim yıllarının neden zayıf geçtiğini de anlatmıştım. Bu yıllarda endeks yıl içinde zirvesinden ortalama %17,5 düşüyor, diğer yıllarda bu oran %12'de kalıyor. Buna karşılık son çeyrek güçlü geçiyor, ara seçim yıllarında ekim-aralık dönemi ortalama %6,6 yükseliyor ve 19 yılın 16'sı artıda kapanıyor.
2026'nın ise farklı bir yıl olduğunun altını çizmiştim. Endeks ilk dokuz ayı %12 yükselişle kapatmış, yıl içindeki en büyük düşüşü de %9'da kalmıştı. İlk dokuz ayı eksiyle kapatan ara seçim yıllarında sonraki 12 ayın ortalaması %26, artıyla kapatanlarda ise %15. Bu yüzden seçim sonrası yükselişin bu yıl tarihsel ortalamadan küçük kalabileceğini, en büyük riskin de faiz artıran bir Fed olduğunu yazmıştım.
Aradan geçen bir ayda ikisi de karşımıza çıktı. S&P 500 6 Ekim'de 7.819 ile tüm zamanların zirvesini gördü, ardından yapay zeka hisselerindeki satışla eylül sonunun %1 altına indi. Fed ise 28 Ekim'de faizi sabit bıraktı ama iki üye artırım istedi, piyasa da aralık için artırım bekliyor.
Dikkat ettiyseniz 2026, seçime ortalama bir ara seçim yılından daha zayıf giriyor. Tarihsel olarak bu durum seçim sonrası için kötü bir işaret sayılmıyor, çünkü yükselişin büyük kısmı belirsizlik kalktıktan sonra geliyor.
Kim Kazanırsa Kazansın, Borsa Bir Yıl Sonra Yukarıdaydı
S&P 500, 1950'den bu yana 19 ara seçimin 19'unda seçimden bir yıl sonra seçim arifesindeki seviyesinin üzerindeydi, ortalama yükseliş %16 oldu.
Peki Meclis el değiştirdiğinde sonuç farklı mı derseniz, Meclis'in el değiştirdiği altı seçimin altısında da endeks bir yıl sonra yukarıdaydı, ortalama %17 ile değişmeyen seçimlerden biraz daha iyi. Seçim gecesinin kendisi ise sanıldığı kadar dramatik geçmiyor, sonuçlara tepki verilen ertesi gün endeks 19 seferin 14'ünde yükseldi ve hareket ortalamada %1'in altında kaldı.
Bölünmüş Yönetim Gerçekten Borsaya İyi mi?
1950'den bu yana Beyaz Saray ile Kongre'nin iki kanadının aynı partide olduğu 30 yılda S&P 500 ortalama %10,5 yükseldi. Yönetimin bölündüğü 46 yılda ortalama %9,0, yılların yarısında ise getiri %12'nin üzerinde kaldı.
İki grup arasındaki fark neredeyse yok denecek kadar küçük. Yarın en yüksek ihtimal verilen dağılım ise, yani Cumhuriyetçi bir başkan ile Demokrat bir Kongre, geçmişteki 22 yılda ortalama sadece %4,9 getiri üretmiş.
Ancak bu rakamı siyasete bağlamak yanıltıcı olur. O 22 yılın içinde 1973-74 petrol krizi ve 2008 finansal krizi var, bu üç yıl çıkarıldığında ortalama %10,2'ye, yani tüm dönemin ortalamasına çıkıyor. Bana göre borsayı uzun vadede hangi partinin kazandığından çok ekonomi, faiz ve şirket kârları yönetiyor.
Bugüne En Çok Benzeyen Örnek 2018
Yarın en olası sonuç gerçekleşirse 2018'e çok benzeyen bir döneme giriyoruz. O yıl da Beyaz Saray'da Trump vardı, Meclis Demokratlara geçti, Fed faiz artırıyordu ve uzun vadeli faizler yükseliyordu.
2018'de endeks seçimin ertesi günü %2 yükseldi, ama sonraki yedi haftada %15 düştü. Düşüşü tetikleyen, Fed'in 19 Aralık'taki faiz artırımı oldu. Endeks dibi 24 Aralık'ta gördü, 2019'u ise %29 yükselişle kapattı.
2022'de ise Beyaz Saray'da Biden vardı ve Meclis Cumhuriyetçilere geçti. Fed o yıl da faiz artırıyordu, ama endeks yıl içinde zirvesinden %25'e varan bir düşüş yaşamıştı ve enflasyon zirveyi yeni görmüştü. Seçimden sonraki 120 işlem gününde endeks %7 yükseldi. İki örneğin farkı seçime nereden girildiğinde yatıyor, 2018'de endeks zirveye yakındı ve Fed'in sıkılaştırması piyasayı hazırlıksız yakaladı. 2026 da seçime zirvenin hemen altında giriyor.
Bugün de Fed eylülde faiz artırdı, 10 yıllık faiz %5 civarında ve piyasa 9 Aralık toplantısında yeni bir artırım bekliyor. Bu yüzden seçimden sonraki haftalarda takip edilmesi gereken nokta sandıktan çok Fed'in vereceği mesaj ve ABD-İran gelişmeleri olacak diye düşünüyorum.
Kilitli Bir Kongre Neyi Değiştirir?
Kongre el değiştirirse yeni bir vergi indirimi ya da büyük bir harcama paketi çıkarmak zorlaşır, çünkü her yasanın iki kanattan da geçmesi gerekiyor. Bütçe ve hükümetin finansmanı üzerindeki pazarlıklar da sertleşir. Öte yandan gümrük vergileri, enerji izinleri ve savunma siparişleri gibi kararların önemli bir kısmı başkanın yetkisinde kalmaya devam eder.
Seçim gecesi piyasada dalgalanma olabilir, ama geçmiş 19 ara seçimin hiçbirinde bu dalgalanma bir yıl sonraya taşınmadı. Bölünmüş yönetim tek başına bir alım sebebi değil, en olası senaryonun zayıf geçmişi de bir satış sebebi değil. Tarih bize seçimin sonucundan çok belirsizliğin kalkmasının önemli olduğunu gösteriyor.
Burada bizim için risk şuan medyada çok konuşulan seçim sonrasında İran'a yönelik daha geniş çaplı bir operasyon ve FED'in faiz arttırımlarına devam etmesi olacaktır.