Bankalar Yükseldi, Şimdi Sıra Piyasanın Geri Kalanında (Patreon)
Content
Günaydın, bugünlük bültenimizde şu başlıklar olacak: saat 10.00’da açıklanacak ekim enflasyonu, ABD ara seçimleri, teknoloji hisselerinde devam eden satış baskısı, petroldeki sert gerileme ve Borsa İstanbul’da bankalar öncülüğündeki tepkinin ne kadar genişleyebileceği.
Küresel piyasalar bu sabah temkinli. ABD’de ara seçimler öncesinde teknoloji hisselerinde satış sürerken Brent petrol İran diplomasisine ilişkin beklentilerle 105 dolar civarına kadar geriledi. Türkiye açısından enerji fiyatlarındaki bu düşüş destekleyici ancak içeride günün açık ara en önemli başlığı ekim enflasyonu. Verinin yalnız manşeti değil, hizmet fiyatları ve ana eğilimdeki seyir de TCMB’nin sonraki faiz adımları açısından belirleyici olacak.
Enflasyon günü
Ekim TÜFE verisi saat 10.00’da açıklanacak. Piyasa beklentileri aylık artışın yüzde 2,1-2,2 civarında gerçekleşmesi yönünde. AA Finans anketindeki ortalama yüzde 2,20.
Bu tahmin gerçekleşirse yıllık enflasyon yüzde 29,73’ten yüzde 29,28 civarına gerileyecek. Ancak aylık artış eylüldeki yüzde 1,84’ün üzerine çıkacak.
Bu nedenle yıllık orandaki düşüşü tek başına olumlu okumak yeterli değil. Gıda, kira ve hizmet fiyatlarının seyri ile mevsimsellikten arındırılmış ana eğilim daha önemli olacak.
Özellikle hizmet enflasyonu yüksek kalırsa, yıllık orandaki gerileme TCMB açısından yeni faiz indirimleri için tek başına yeterli alan yaratmayabilir.
Sanayi zayıf, maliyet baskısı sürüyor
Dün açıklanan İSO Türkiye İmalat PMI ekimde 47,9’dan 47,3’e geriledi ve sektör üst üste 31’inci ay daralma bölgesinde kaldı.
Yeni siparişlerde düşüş hızlanırken üretimdeki gerileme son dört ayın en yüksek seviyesine ulaştı. Takip edilen on sektörün yalnızca birinde üretim artışı görülmesi, zayıflığın belirli birkaç sektörle sınırlı olmadığını gösteriyor.
Asıl dikkat çekici nokta talep daralırken maliyet baskısının tamamen kaybolmaması.
Bu durum şirketler açısından marj baskısını ve işletme sermayesi ihtiyacını artırabilir. Para politikası açısından ise zor bir denge yaratıyor. Zayıf üretim faiz indirimi için alan açarken yüksek girdi maliyetleri TCMB’nin hızlı hareket etmesini sınırlıyor.
Borsa İstanbul
BIST 100 dün yüzde 1,88 yükselerek 10.961 puandan kapandı.
Ancak yükseliş yine piyasanın tamamına yayılmış değil. Bankacılık endeksi yüzde 4,24 yükselirken sanayi endeksindeki artış yüzde 0,65’te kaldı. BIST 100 dışındaki hisselerde ise yüzde 0,34 düşüş görüldü.
Dolayısıyla dünkü hareketi şimdilik bankalar öncülüğünde gelen bir tepki olarak okumak daha doğru.
15 Eylül’den bu yana BIST 100’ün kaybı yaklaşık yüzde 21 seviyesinde. BIST 100 dışındaki hisselerde ise düşüş yüzde 51 civarında.
Bugün 11.000-11.025 bölgesi ilk önemli eşik. Enflasyonun beklentiye yakın veya altında gelmesi halinde 11.100-11.165 bölgesine doğru hareket görülebilir. Beklentinin üzerinde bir veri ise dünkü kazanımların bir bölümünü geri aldırabilir.
Petrol sert düştü
Brent petrol dün yüzde 7,6 gerileyerek 104,77 dolara indi.
İran ile yürütülen diplomatik temasların savaşın sona ermesine ve Hürmüz’de petrol akışının normale dönmesine kapı açabileceği beklentisi düşüşün ana nedeni.
Türkiye açısından hareket net biçimde olumlu. Petrolün 115 dolar civarından 105 dolara gerilemesi, devam etmesi halinde enerji ithalatı, cari denge ve enflasyon üzerindeki baskıyı azaltabilir.
Ancak henüz kalıcı bir anlaşma yok. Bölgedeki saldırı haberleri de devam ediyor. Bu nedenle düşüşün tamamını kalıcı arz rahatlaması olarak görmek için erken.
Ham petrol fiyatındaki düşüşün motorin ve diğer rafine ürünlere aynı hızda yansımayabileceğini de unutmamak gerekiyor.
ABD seçim günü
ABD’de bugün ara seçimler yapılıyor. Sonuçların oy sayım sürecine bağlı olarak yarın sabaha veya daha ileri bir tarihe sarkması mümkün.
Piyasa açısından asıl konu hangi partinin kazandığından çok, Kongre’de oluşacak tablonun bütçe açığı, vergi politikası, tarifeler ve yeni harcama paketleri üzerindeki etkisi olacak.
Kongre’de daha bölünmüş bir yapı büyük mali paketlerin geçmesini zorlaştırabilir ve ilk aşamada uzun vadeli tahvil faizleri açısından rahatlatıcı olabilir. Buna karşılık mevcut yönetimin Kongre’deki hareket alanını koruması durumunda vergi ve harcama politikalarında devamlılık beklentisi güçlenebilir.
Ancak seçim sonucunu tek başına hisse piyasaları için yukarı veya aşağı yönlü bir sinyal olarak okumak doğru değil. Tahvil faizleri ve doların vereceği tepki daha açıklayıcı olacak.
Teknolojide baskı sürüyor
ABD’de dün S&P 500 yüzde 0,51, Nasdaq yüzde 1,07 gerilerken Dow Jones yükseldi.
Dikkat çekici olan, S&P 500 hisselerinin yaklaşık yüzde 70’inin günü artıda tamamlaması. Yani satış piyasanın tamamına yayılmış değil. Büyük teknoloji şirketlerinin endeks içindeki yüksek ağırlığı manşet endeksleri aşağı çekiyor.
Nasdaq 100 de 6 Ekim zirvesinden yaklaşık yüzde 10 gerileyerek düzeltme bölgesine girdi.
Apple’ın güçlü gelir büyümesine rağmen karlılık tarafında yarattığı soru işaretleri ve AMD bilançosu öncesindeki pozisyon azaltma, yarı iletken hisselerini baskılıyor.
Piyasanın yapay zeka temasına yaklaşımı değişmiş durumda. Güçlü gelir artık tek başına yeterli değil. Sermaye harcamaları, finansman ihtiyacı ve serbest nakit akışı giderek daha fazla önem taşıyor.
ABD tahvilleri
ABD ISM imalat endeksi ekimde 54,5’ten 55,5’e yükseldi. Üretim alt endeksi 59 ile 2021 sonundan bu yana en yüksek seviyesine çıkarken girdi fiyatları 75,2 ile güçlü kaldı.
Bu tablo Fed açısından rahat değil. Ekonomi dirençli ancak fiyat baskıları da devam ediyor.
ABD 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,9 civarında kalırken yüksek bütçe açığı ve borçlanma ihtiyacı faizlerin kalıcı biçimde aşağı gelmesini zorlaştırıyor.
Hazine’nin ekim-aralık dönemi net borçlanma tahminini 618 milyar dolara indirmesi ilk bakışta rahatlatıcı görünse de düşüş büyük ölçüde döneme daha yüksek nakit bakiyesiyle başlanmasından kaynaklanıyor.
Asya cephesi
Asya piyasalarında teknoloji ağırlıklı satış devam ediyor. Güney Kore ve Tayvan’da yarı iletken şirketleri baskı altında.
Çin Merkez Bankası döviz mevduatlarında zorunlu karşılık oranını 15 Kasım’dan itibaren yüzde 4’ten yüzde 6’ya yükseltti. Amaç sistemdeki döviz likiditesini azaltarak yuanı desteklemek.
Avustralya Merkez Bankası ise politika faizini 25 baz puan artırarak yüzde 4,85’e çıkardı. Bu, 2026’daki beşinci faiz artırımı oldu.
Asya’daki tablo da küresel olarak aynı mesajı veriyor. Merkez bankalarının enflasyon karşısında sıkı duruşu henüz sona ermiş değil.
Fon ve likidite tarafı
Fonlarda ara ödeme sürecinin başlaması yatırımcıların birikimlerine yeniden erişebilmesi açısından önemli.
Ancak Borsa İstanbul açısından bunun etkisini yalnız paranın ne kadarının tekrar hisse piyasasına döneceğiyle ölçmemek gerekiyor. Tasfiye sürecinin ilerlemesi ve belirsizliğin azalması da güven açısından önemli.
Buna karşılık küçük ve orta ölçekli hisselerde güçlü bir alıcı dönüşü henüz görülmüyor. Bu nedenle BIST’te toparlanmanın kalıcı olduğunu söylemek için bankaların dışındaki piyasa genişliğini de izlemek gerekiyor.
Günün ajandası
Bugün saat 10.00’da ekim TÜFE ve Yİ-ÜFE verileri açıklanacak.
Yapı Kredi, Coca-Cola İçecek, Kaleseramik ve Galata Wind’in üçüncü çeyrek sonuçları takip edilecek.
ABD’de ara seçimlerin yanı sıra JOLTS açık iş sayısı açıklanacak. ABD piyasalarının kapanışından sonra AMD bilançosu gelecek.
TOBB Nefes Kredisi’nin 50 milyar TL’lik yeni dilimi için başvurular da bugün başlıyor.
Kapanış
Bugün Türkiye piyasasının yönünü öncelikle enflasyon verisi belirleyecek. Yıllık oranın gerilemesi bekleniyor ancak TCMB açısından asıl mesele aylık ana eğilimin ve hizmet enflasyonunun ne kadar yavaşladığı.
Dışarıda ise ABD seçimleri ve teknoloji hisselerindeki düzeltme risk iştahını sınırlarken petrolün 105 dolar civarına gerilemesi Türkiye açısından önemli bir rahatlama sağlıyor. BIST’te dünkü bankacılık öncülüğündeki tepkinin kalıcı hale gelmesi için bugün yalnız 11.000 seviyesinin aşılması değil, alımların sanayi ve endeks dışındaki hisselere de yayılması gerekiyor.
Herkese güzel bir gün dilerim.