BIST’in Üzerindeki Büyük Satış Riski Kontrollü Biçimde Azaldı (Patreon)
Content
Günaydın, bugünlük bültenimizde şu başlıklar olacak: tasfiye fonlarındaki BIST 30 hisselerinin borsa dışında kurumsal fonlara devri, ABD seçimleri sonrası teknoloji ve tahvil fiyatlaması, beklentiyi aşan ekim enflasyonu, Borsa İstanbul’daki toparlanmanın genişlemesi ve bugün açıklanacak TCMB değerlendirmeleri.
Güne içeride önemli bir rahatlama haberiyle başlıyoruz. Tasfiye sürecindeki fonların elindeki BIST 30 hisselerinin normal seansta satılmak yerine borsa dışında kurumsal fonlara devredilmesi, piyasanın üzerinde duran önemli satış risklerinden birini azalttı. Küresel tarafta ise ABD seçimleri sonrası teknoloji hisseleri baskı altında, tahvillere alım geliyor. Türkiye açısından petroldeki sert düşüş olumlu ancak ekim enflasyonunun beklentiyi aşması TCMB tarafındaki temkini koruyor.
Tasfiye satışında kritik adım
Tasfiye fonlarının elindeki BIST 30 hisseleri 20 paket halinde yatırım ve emeklilik fonlarına borsa dışında satıldı. Üstelik satışların tamamı 3 Kasım kapanış fiyatlarından gerçekleşti.
Piyasa açısından en önemli nokta, yüz milyonlarca payın normal seansta satışa çıkmaması. Böylece BIST 30 hisselerinde ani arz şoku ve fiyat bozucu zorunlu satış riski önemli ölçüde azaltılmış oldu.
Alıcı fonlara üç aylık satış yasağı getirilmesi de bu payların kısa sürede yeniden piyasaya dönerek ikinci bir satış dalgası yaratmasını engelliyor.
Satışın iskonto yerine kapanış fiyatından ve tamamının gerçekleşmesi de kurumsal yatırımcıların portföyü mevcut piyasa fiyatlarından taşımaya istekli olduğunu gösteriyor.
Tasfiye yatırımcıları açısından ise fonların likit varlıklarının nakde çevrilmesi ödeme kapasitesini artıracak. Bundan sonraki aşamada toplam yaratılan nakit, yeni ara ödeme takvimi ve likit olmayan varlıkların hangi fiyatlardan çözüleceği önemli olacak.
ABD seçimleri sonrası fiyatlama
ABD ara seçimlerinde Demokratlar Senato kontrolünü kazandı ve son projeksiyonlar Temsilciler Meclisi’nde de çoğunluğu elde ettiklerini gösteriyor. Böylece piyasa artık Trump yönetimi ile Demokratların kontrolündeki Kongre arasında daha zor bir yasama sürecini fiyatlıyor.
İlk tepki teknoloji hisselerinde olumsuz. Nasdaq 100 vadelilerindeki kayıp yüzde 2 civarına ulaşırken satışların S&P 500’e göre daha sert olması, düzenleme riskinin özellikle büyük teknoloji ve yapay zeka şirketlerinde fiyatlandığını gösteriyor. Reuters da seçim sonrası fiyatlamada teknoloji düzenlemeleri, veri merkezi yatırımları ve mali politika beklentilerinin öne çıktığını aktarıyor.
Tahvil tarafında ise ters yönde hareket var. Daha sınırlı mali genişleme ve yeni vergi paketlerinin Kongre’den geçmesinin zorlaşabileceği beklentisi Hazine tahvillerini destekliyor. ABD 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,9 civarına gerilerken dolar da zayıflıyor.
Yani klasik bir riskten kaçış görmüyoruz. Para dolar nakdine değil, ABD tahvillerine gidiyor. Teknoloji şirketleri düzenleme riskini, tahvil piyasası ise daha düşük mali genişleme ihtimalini fiyatlıyor.
Enflasyon beklentiyi aştı
Ekim TÜFE aylık yüzde 2,58 arttı ve yüzde 2,20 civarındaki piyasa beklentisinin üzerinde kaldı. Yıllık enflasyon da yüzde 29,73’ten yüzde 29,77’ye yükseldi.
Ancak manşetteki sürprizin önemli bölümü gıda ile giyimden geldi. Bu iki grubun aylık enflasyona toplam katkısı 1,66 puana ulaştı. Özellikle giyimdeki yüzde 12,58’lik artışta sezon geçişinin etkisini ayırmak gerekiyor.
Çekirdek C göstergesi aylık yüzde 2,07 artarken yıllık oran yüzde 28,28’e geriledi. Hizmetlerde aylık artış yüzde 0,99 ile daha sınırlı ancak yıllık hizmet enflasyonu yüzde 36,56 ile hala yüksek.
Dolayısıyla ekim verisini ne belirgin bir bozulma ne de güçlü bir rahatlama olarak okumak doğru. Faiz indirimlerinin hızlanması açısından yeterince güçlü bir veri değil.
Bugün açıklanacak mevsimsellikten arındırılmış göstergeler ile TCMB’nin fiyat gelişmeleri değerlendirmesi bu ayrımı daha net gösterecek.
Petrol Türkiye’ye nefes aldırıyor
Brent petrol 115 dolar çevresinden 103 doların altına kadar geriledi.
İran ile yürütülen diplomatik temaslar ve ABD’den gelen daha yumuşak mesajlar arz riskinin azalabileceği beklentisini güçlendirdi. Ancak henüz Hürmüz ve bölgedeki fiziksel akışı kalıcı biçimde normalleştiren bir anlaşma yok.
Türkiye açısından düşüş önemli. Kalıcı olması halinde ithalat faturası, cari denge ve maliyet enflasyonu üzerindeki baskıyı azaltabilir.
Bu nedenle ekim enflasyonu faiz indirimi açısından çok güçlü bir destek vermese de petroldeki gerilemenin sürmesi önümüzdeki aylar için TCMB’nin elini rahatlatabilir.
Borsa İstanbul
BIST 100 dün yüzde 0,56 yükselerek 11.024 puandan kapandı.
Bu kez yükselişin yapısı önceki günlerden daha olumlu. Bankacılık endeksi yüzde 1,27 gerilerken sanayi yüzde 1,17, BIST 100 dışındaki hisseler yüzde 1,40 yükseldi.
Yani son dönemde alımların yoğunlaştığı bankalardan piyasanın daha geniş kesimine doğru bir geçiş gördük.
İşlem hacminin 117 milyar TL ile son beş tam seans ortalamasının biraz üzerinde kalması da olumlu. Ancak tek günlük hareketi güçlü bir alıcı dönüşü olarak görmek için erken.
Gece açıklanan BIST 30 paket satışı bu sabah özellikle tasfiye baskısından etkilenen büyük hisseler açısından destekleyici olabilir. Daha kalıcı rahatlama için ise aynı genişlemenin birkaç seans daha sürmesi gerekiyor.
Fonlarda ödeme ve reel sektör
Fon Koordinasyon Kuruluna göre 30 Ekim itibarıyla olağan ve olağanüstü tasfiye kapsamındaki 100 fonda toplam 97,3 milyar TL ödeme yapıldı. Bunun 29,3 milyar TL’si Atlas, Pusula ve Tera fonlarındaki ara ödemelerden oluşuyor.
TCMB araştırmacılarının çalışması da doğrudan reel sektör maruziyetinin sınırlı olduğunu gösteriyor. Tasfiye kapsamındaki fonlarda en az 1 milyon TL yatırımı bulunan yaklaşık 3 bin şirket, toplam reel sektör cirosunun yüzde 0,9’unu oluşturuyor.
Bu veri doğrudan yayılma riskini azaltıyor. Ancak hisse ve fon değerlerindeki sert kayıpların hanehalkı harcamaları, yatırım kararları ve risk iştahı üzerinden yaratabileceği dolaylı etki ayrı bir konu olmaya devam ediyor.
Günün ajandası
Bugün TCMB’nin ekim enflasyonuna ilişkin fiyat gelişmeleri değerlendirmesi takip edilecek. Saat 14.30’da reel efektif döviz kuru açıklanacak.
İçeride Sabancı Holding, Anadolu Efes, Türk Telekom ve Otokar bilançoları öne çıkıyor.
ABD’de ADP özel sektör istihdamı, Hazine’nin finansman planı ve ISM hizmet endeksi açıklanacak. Avrupa’da ise enflasyon verisi izlenecek. Hizmet ve çekirdek enflasyonun yüksek kalması ECB’nin aralık toplantısındaki faiz tartışmasını yeniden güçlendirebilir.
Kapanış
Bu sabah içerideki en önemli gelişme, tasfiye fonlarının BIST 30 hisselerindeki büyük satış ihtiyacının borsaya yüklenmeden kurumsal yatırımcılar tarafından karşılanması. Bu adım tasfiye sürecini bitirmiyor ancak piyasanın üzerinde duran önemli bir kısa vadeli arz riskini azaltıyor.
Dışarıda ABD seçimleri teknoloji hisseleri ve tahvillerde farklı fiyatlanırken petroldeki sert düşüş Türkiye için destekleyici. Ekim enflasyonu ise TCMB’nin faiz indirimlerini hızlandırmasına güçlü bir alan açmadı. BIST açısından şimdi bakacağımız nokta, dün bankaların dışına yayılan toparlanmanın tasfiye satışlarındaki rahatlamayla birlikte devam edip etmediği olacak.
Herkese güzel bir gün dilerim.