Nasdaq 100 Düzeltmeleri Nasıl Biter? (Patreon)
Content
Nasdaq 100 perşembe günü 6 Ekim'deki rekorunun %15 altına indi ve bu yıl üçüncü kez düzeltme bölgesine girdi. Bir endeksin son rekorundan %10'dan fazla düşmesine düzeltme, %20'yi aşan düşüşe ise ayı piyasası deniyor. Bugün çip hisselerinin öncülüğünde bir toparlanma var, açılış öncesinde Nasdaq 100 vadeli kontratları %1,5 yukarıdaydı.
Böyle günlerde akla gelen soru hep aynı, bu düşüş burada mı biter yoksa ayı piyasasına mı döner? Nasdaq 100'ün 1985'ten bu yana geçirdiği 35 düzeltme bu soruya oldukça iyi bir cevap veriyor.
Bugün bir videoda yayınladım bunu da paylaşmak istedim.
Düzeltme Ne Sıklıkla Yaşanıyor?
Nasdaq 100 1985'ten bu yana 35 kez rekorundan %10'dan fazla düştü, ortalamada neredeyse her yıl bir kez. Bu endeks için düzeltme olağan bir durum, istisna sayılmaz. Sebebi endeksin yapısında, Nasdaq 100 büyük teknoloji şirketlerinin ağırlığını taşıyor ve bu şirketlerin değeri faiz beklentisine ve büyüme hikayesine çok duyarlı. Bu yüzden S&P 500'e göre daha sık ve daha sert düşüyor, toparlanırken de daha hızlı yükseliyor.
Ancak düzeltmeler eşit dağılmıyor, 2000'deki zirveden sonra endeks %83 düştü ve eski rekoruna ancak 2015'te dönebildi. Endeks o 15 yıl boyunca hiç rekor kırmadığı için arada yeni bir düzeltme de sayılmadı.
Düzeltmelerin Kaçı Ayıya Döndü?
Biten 34 düzeltmenin 8'i %20 sınırını aşıp ayı piyasasına döndü, yani dörtte birine yakını. Geri kalan 26'sında düşüş ortalama %13'te durdu ve endeks yeni rekoruna genelde üç ay içinde ulaştı.
Dikkat ettiyseniz ayıya dönmeyen düzeltmelerde dip çoğu zaman %10 eşiği geçildikten birkaç gün sonra geldi. Yani "Nasdaq düzeltmeye girdi" haberi manşete çıktığında düşüşün büyük kısmı genelde yaşanmış oluyordu.
Ancak ayıya dönen sekiz düşüşte dip ortalama %30'u buldu. Rekora dönüş bu grupta en kısa 2020'de üç buçuk ay sürdü, 2000'de ise 15 yılı buldu.
Düzeltmeyi bitiren şey çoğu zaman ekonominin korkulduğu kadar kötüleşmemesi ya da Fed'in devreye girmesi oldu. 2024 yazında zayıf istihdam verisiyle başlayan düzeltme, Fed eylülde faiz indirip ekonomi beklenenden güçlü çıkınca kapandı. 1998'de Rusya krizi sırasında endeks %23 düştü, ama Fed üç kez faiz indirince dört aya yakın bir sürede rekoruna döndü.
Düzeltmede Alan Ne Kazandı?
Nasdaq 100 ilk kez %10 düştüğü günden 6 ay sonra vakaların %88'inde daha yukarıdaydı, tipik getiri %18 oldu. Herhangi bir günden başlayan 6 aylık sürede ise tipik getiri %9.
12 aylık süreye bakınca fark azalıyor, düzeltme eşiğinden sonra tipik getiri %26 iken normalde %18. Pozitif kapanma ihtimali de iki grupta %80'in üzerinde. Bunun sebebi kötü senaryonun da bu grubun içinde olması, 2000'deki düzeltme eşiğinden 12 ay sonra endeks %66 daha aşağıdaydı.
Düşüş %20'yi aşıp ayı piyasasına döndükten sonra alan da sekiz vakanın altısında 12 ay içinde kâra geçti. Yani düzeltmede alım yapmak tarihsel olarak çoğu zaman iyi sonuç verdi, ama bunu ayı piyasası riskini taşıyarak yaptı. Dibin ne zaman geleceği bilinemediği için alımı tek seferde yapmak yerine birkaç haftaya yaymak, yanlış zamanlamanın maliyetini azaltıyor. Düşüşlerde düzenli alımın neden işe yaradığını hafta sonu yazılarımızdan birinde kendi verimizle anlatmıştık. [ESKİ İÇERİK LİNKİ: Borsa Yüzde 20 Düşerse Paranın Yüzde 20'si Gider mi?]
Bu Kez Neden Daha Dikkatli Olmak Gerekiyor?
Nasdaq 100 son bir yılda üç kez düzeltmeye girdi. Mart sonunda %12, temmuz sonunda %11 düştü, şimdi de rekorundan %15 aşağıda. Düşüş teknolojide yoğunlaşmış, aynı dönemde S&P 500 rekorundan yalnızca %6 aşağıda, çip endeksi ise haziran zirvesinin %36 altında.
Bir yılda üç düzeltme nadir görülen bir durum. Bu sayıya daha önce yalnızca 1999, 2000 ve 2018'de ulaşılmıştı ve iki dönem de iyi bitmedi. 1999 ile 2000'deki sık düzeltmeler dot-com balonunun sönüşünün habercisiydi. 2018'deki üçüncü düzeltme ise aralıkta %23'e ulaşıp ayı piyasasına döndü.
İki dönemde de Fed faiz artırıyordu. Fed faiz artırırken başlayan 9 düzeltmenin 3'ü ayıya döndü, diğer düzeltmelerde bu oran beşte bir. Fed eylülde faizi artırdı, bugün açıklanan ekim istihdam verisi de beklentinin çok üzerinde geldi. Ekonomiye 60 bin civarı beklentiye karşı 165 bin kişilik istihdam eklendi, bu da aralıkta yeni bir artırım ihtimalini güçlendiriyor. Üstüne bu hafta veri merkezlerine karşı seçmen tepkisi de eklendi.
Fakat 2018'in sonu da tahmin edildiği kadar kötü bitmedi. Fed ocakta duruş değiştirince endeks aralık dibinden dört ay içinde rekoruna döndü. Bu düşüşün şirket kârlarından gelmediğini de not etmek gerekiyor, AMD ve Arista bu hafta beklentinin üzerinde sonuçlar açıkladı, satışın kaynağı faiz ve siyaset.
Sert Yükseliş Günleri Neden Yanıltıcı?
Bugünkü gibi sert yükseliş günleri insanı rahatlatıyor ama tarih bunların dip işareti olmadığını gösteriyor. Nasdaq 100'ün 1985'ten bu yana en iyi 20 gününün 18'i, endeks rekorunun %20'den fazla altındayken, yani ayı piyasasının ortasında yaşandı.
Listedeki günlerin çoğu 2000-2002 ve 2008'den, yani düşüşün en sert olduğu yıllardan. Tek bir günlük toparlanmadan düzeltmenin bittiği sonucu çıkmaz. Bana göre daha güvenilir işaret, endeksin birkaç hafta boyunca dip seviyesinin üzerinde kalması.
Satıp Kenara Çekilmenin Bedeli
Bu günlerin bir özelliği daha var, çoğu en kötü günlerin hemen yanında geliyor. En iyi 20 günün 15'i, en kötü 20 günden birine iki hafta kadar yakın. Düşüşte korkup satan biri çoğu zaman hemen arkasından gelen sert yükselişi de kaçırıyor.
1985'te Nasdaq 100'e yatırılan 1.000 dolar, temettüler hariç perşembe kapanışında yaklaşık 237 bin dolar ediyordu. Aynı dönemde yalnızca en iyi 10 günü kaçıran birinin parası 78 bin dolarda, en iyi 20 günü kaçıranınki 34 bin dolarda kalırdı.
Ancak hesabın öbür yüzü de var, en kötü günlerden kaçabilen biri de çok daha iyi sonuç alırdı. Sorun, iki tür günün aynı haftalarda gelmesi ve önceden ayırt edilememesi. Bu yüzden düzeltmelerde pozisyonu tamamen kapatmak yerine portföyün içinde seçici olmanın daha az maliyetli olduğunu düşünüyorum.
Bizim Açımızdan Anlamı Ne?
Tarih düzeltmelerin çoğunun kısa sürdüğünü ve sabırlı yatırımcıyı ödüllendirdiğini gösteriyor. Ancak bu yıl Fed'in faiz artırdığı, veri merkezi yatırımının siyasi bir konuya dönüştüğü ve düzeltmelerin arka arkaya geldiği bir yıl. Ayıya dönüşme riski de bu yüzden her zamankinden yüksek diye düşünüyorum.
Bu yüzden bu düzeltmeyi topyekûn bir alım fırsatından çok seçici olma zamanı olarak görüyorum. Düzeltmeler iyi şirketlerin pahalı olmaktan çıktığı dönemler. Büyüme portföyünü önümüzdeki günlerde yenilerken fiyatı düşmüş ama işi bozulmamış şirketlere öncelik vereceğiz. Değer ve temettü portföylerimiz de bu dönemde dengeyi sağlıyor, perşembe günü Nasdaq 100 %5 düşerken Johnson & Johnson ve Coca-Cola yükseldi.
Takip edilmesi gereken iki gösterge Fed'in aralık kararı ve Nasdaq 100'ün %20 sınırına yaklaşıp yaklaşmadığı olacak. Endeks perşembe kapanışında bu sınıra yaklaşık 5 puan uzaktaydı.
Düzeltmelerin çoğu manşete çıktığı günlerde biter, ama biteceği gün hiçbir zaman önceden belli olmaz.