Amerikanın Bir adım Önünde Hangi Borsalar Var ? (Patreon)
Content
Bu yıl dünyanın en çok konuşulan borsası Kore oldu. Kospi haziranda yılbaşına göre iki katından fazla yükselmişti, bugün o zirvenin %44 altında. Buna rağmen yılbaşından bu yana %21 artıda, Japonya'da Nikkei 225 de benzer bir getiriyle yılı ABD'nin önünde götürüyor. ABD tarafında S&P 500'ün getirisi ise %10 civarında kaldı.
Kore ile Japonya, Tayvan'la birlikte yapay zeka zincirinin ABD dışındaki en büyük halkaları. Kore yapay zeka çiplerinin yanına takılan bellekleri üretiyor, Japonya ise bu çiplerin üretiminde ve testinde kullanılan makineleri. Bu yıl çip hisselerindeki satış da haziranda başladı ve en sert Seul'de yaşandı, ABD'nin geniş endeksleri ise zirveyi üç ay sonra gördü.
Portföyümüzde bir Asya fonu yok, ama aynı zincirin ABD'deki halkalarını taşıyoruz. Büyüme portföyümüzdeki Micron, Samsung ile SK Hynix'in en büyük rakibi. Ana portföyümüzdeki Nvidia, Broadcom ve Western Digital de aynı talebin farklı uçlarında yer alıyor. Kore'de olan bitenin bu şirketlerin önümüzdeki aylarına dair ipucu verdiğini düşünüyorum.
Kore Borsası Neden Bu Kadar Hızlı Yükseldi?
Kospi'ye yatırım yapan biri aslında ne alıyor derseniz, yarı yarıya iki şirket alıyor. Samsung ile SK Hynix'in endeksteki payı geçen yılın sonunda üçte bir civarındaydı, haziranda yarıyı geçti. İkisi de HBM'nin en büyük üreticileri. HBM, işlemcinin veriye çok hızlı ulaşmasını sağlayan, üst üste dizilmiş bellek katmanlarından oluşan yüksek bant genişlikli bellek.
Bellek fiyatları yükseldikçe bu iki şirketin kârı katlandı, endeks de onlarla birlikte yükseldi. Ancak aynı yoğunlaşma düşüşü de büyütüyor. Küçük ve orta ölçekli şirketlerin işlem gördüğü Kosdaq yılbaşından bu yana %20'nin üzerinde düştü, yani Kore'deki yükselişin neredeyse tamamı iki büyük şirketten geldi. Kore borsası bu yıl pratikte bir bellek fonu gibi davrandı diye düşünüyorum.
Kâr Rekorda, Hisse Neden Zirvenin Yarısında?
Kore'de rekoru borsa değil, şirketlerin kârı kırıyor. Samsung üçüncü çeyrekte 107 trilyon won faaliyet kârı açıkladı. Faaliyet kârı, şirketin faiz ve vergi giderleri düşülmeden önce ana işinden kazandığı para. Samsung bunun bir teknoloji şirketinin tek çeyrekte 100 trilyon wonu geçtiği ilk sonuç olduğunu söylüyor, SK Hynix'in faaliyet kârı da bir yılda 7 katına çıktı.
Aynı rekor ihracatta da var. Kore'nin çip ihracatı eylülde 60 milyar dolarla aylık rekor kırdı, ekimde de bir yıl öncesinin 3,5 katına ulaştı.
Peki kâr bu kadar artarken SK Hynix neden zirvesinin %62 altında? Hisse fiyatı bugünkü kârdan çok, kârın yönünü ve hızını fiyatlıyor. Bellek fiyatları ikinci çeyrekte bir önceki çeyreğe göre %50-80 artmıştı, dördüncü çeyrek için beklenen artış %10-15'e indi.
Ancak Kore'deki aracı kurum analistleri ekimdeki sert satışı kâr beklentilerindeki bir bozulmaya bağlamıyor, gelecek yılın kâr tahminleri hâlâ yukarı yönlü değiştiriliyor. İki şirket de 2026'nın üretimini çoktan sattı, şimdi 2027'nin siparişlerini topluyor. Yani Kore'de satılan şey bugünkü kâr olmaktan çok, bu kârın ne kadar süreceği sorusu.
Satış Önce Çip Hisselerinde Başladı
Kospi, SK Hynix, Samsung, Micron ve ABD'nin çip endeksi zirveyi 18-25 Haziran arasında gördü. Nvidia, Nasdaq 100 ve S&P 500 ise zirveye 6 Ekim'de ulaştı. Arada geçen üç buçuk ayda ABD borsası yeni rekorlara tırmanırken Kospi 9 Temmuz'da zirvesinin %20 altına indi. Piyasada buna ayı piyasası deniyor.
Neden önce çip hisseleri derseniz, bence cevap kalabalıkta saklı. Bellek hisseleri bu yılın en kalabalık yapay zeka işlemiydi, Kore'de bireysel yatırımcıların kaldıraçlı fonlarla bu hisselere yoğunlaşması dalgalanmayı büyüttü. En kalabalık işlem, en küçük şüphede ilk satılan işlem oluyor.
Fakat Kore'yi kusursuz bir öncü gösterge gibi okumamak gerekiyor. Ağustosta Kospi temmuz dibinden %23 yükseldi, o yükseliş de ekimde yerini daha sert bir satışa bıraktı. Yani Seul'den okunacak şey kesin bir yön olmaktan çok, yapay zeka işleminin ne kadar kalabalıklaştığı diye düşünüyorum.
Japonya'da İki Ayrı Borsa Var
Nikkei 225 fiyat ağırlıklı bir endeks, yani hisse fiyatı yüksek olan şirket, büyüklüğünden bağımsız olarak endekste daha çok yer kaplıyor. Bu yüzden çip test cihazı üreten Advantest ile çip üretim makineleri yapan Tokyo Electron, eylül sonu itibarıyla Nikkei'nin yaklaşık %21'ini oluşturuyordu. Binden fazla şirketi piyasa değerine göre tartan TOPIX'te ise bu iki şirketin payı %4.
Dikkat ettiyseniz iki endeks yıl boyunca birlikte yükseldi ama farklı günlerde zirve yaptı. Nikkei zirveyi Kore ile aynı hafta gördü ve bugün o seviyenin %18 altında, TOPIX ise ABD ile birlikte 6 Ekim'de zirve yaptı ve sadece %7 aşağıda. 5 Kasım'da Nikkei sert düşerken TOPIX yükselmişti, o gün Nikkei'nin kaybının büyük kısmı tek başına Advantest'ten geldi.
Ancak Japonya'nın kendi sorunları da var. Ekonomi üçüncü çeyrekte beklenmedik şekilde daraldı, yüksek enerji maliyetleri tüketimi vurdu. Merkez bankası da faizi eylülde 31 yılın zirvesine çıkarmıştı. Yine de satışın çip hisseleriyle sınırlı kaldığını, geniş piyasanın ABD'den daha iyi bir yıl geçirdiğini düşünüyorum.
F/K 2 İse Hisse Ucuz mu?
F/K, hisse fiyatının şirketin hisse başına kârına oranı. Gelecek 12 ayın kâr beklentisiyle hesaplandığında ileriye dönük F/K deniyor, kabaca piyasanın bir şirketin kaç yıllık kârını peşin ödediğini gösteriyor. Bugün bu oran SK Hynix ile Samsung'da 2-2,5, Micron'da 4'e yakın, Nvidia'da ise 10 civarında.
Şimdi şunu sorabilirsiniz, kârı en hızlı artan şirket neden en düşük çarpanı alıyor? Micron'un faaliyet kârı bir yılda 12 katına çıktı, Nvidia'nınki 2 katına. Fakat piyasa Nvidia'nın kârına daha uzun bir ömür biçiyor, bellekte ise fiyatların bir gün döneceğini bekliyor.
Bellek döngüsel bir iş, fiyatlar arz ile talebe göre yükselip düşüyor ve kâr da onlarla birlikte savruluyor. Micron'un brüt kâr marjı, yani satıştan üretim maliyeti düşüldükten sonra kalan pay, 2018'de %61'di ve 2023'te eksiye döndü. Bu yüzden döngüsel sektörlerde en düşük F/K çoğu zaman kârın zirvesine denk geliyor. Eylül sonunda Micron bilançosunu yazarken de bu tuzağa değinmiştik.
Yani düşük çarpan tek başına ucuzluk anlamına gelmiyor, belirleyici olan kârın ne kadar kalıcı olduğu.
Dolarla Bakınca Kore Daha da Önde
Asya'ya ABD'de işlem gören bir fonla girdiyseniz kur da getirinizin parçası. Kospi bugün %3,6 düşmeden önce, 13 Kasım itibarıyla won yılbaşından bu yana dolara karşı %8 değer kazanmıştı. Bu da Kospi'nin o güne kadarki %26'lık getirisini dolar bazında %35'e çıkarıyordu.
Kore fonu EWY ise aynı sürede %47 yükseldi. Fon yalnız 75 büyük şirketi taşıyor, bu yıl da Kore'de büyükler küçükleri çok geride bıraktı. Japonya'da tersi oldu, yen dolara karşı %2 değer kaybetti ve dolar bazındaki getiri biraz eridi.
Ancak kur iki yöne de çalışıyor. Won haziranda dolara karşı yılın en zayıf seviyesindeydi, o zamandan bu yana %16 değer kazandı. Bu sayede EWY zirvesinden Kospi'ye göre yaklaşık 7 puan daha az düştü. Kur tersine dönerse aynı etki bu kez kaybı büyütür, yani Asya'ya fonla girerken endeks kadar kur ve fonun taşıdığı şirketler de getiriyi belirliyor.
Bizim Açımızdan Anlamı Ne?
Seul'deki satış bu yıl ABD'nin geniş endekslerindeki düşüşten üç ay önce başladı. Büyüme portföyümüzdeki Micron, Samsung ve SK Hynix ile aynı bellek fiyatından besleniyor, ana portföyümüzdeki Western Digital de veri depolama tarafında aynı talepten pay alıyor. Kore her ayın ilk günü bir önceki ayın ihracatını, ay içinde de ilk 10 ve 20 günün rakamlarını açıklıyor. Bu veriler bellek talebini ABD'li şirketlerin bilançolarından aylar önce gösteriyor.
Bana göre Kore'deki satış kârdan çok konumlanmadan kaynaklanıyor. Şirketlerin üretimi 2027'ye kadar büyük ölçüde satılmış, bellek fiyatları da artış hızı yavaşlasa bile yükseliyor. Bu yüzden kârı kalıcı olan çip şirketlerinde geri çekilmeleri fırsat olarak görüyorum.
Ters senaryo da büyük ihtimalle Kore'den gelir. Bellek üreticileri kapasitelerini hızla büyütüyor, 2027 sonunda devreye girecek yeni üretim fiyatları aşağı çekerse bugün 2 görünen F/K kısa sürede 10'u geçebilir. Böyle bir dönemin ilk işaretini de Seul'deki ihracat verisinde göreceğimizi düşünüyorum. Salı gecesi Nvidia bilançosunu açıkladığında ABD dışındaki ilk tepkiyi de çarşamba sabahı Seul ve Tokyo verecek.
Bu yıl Wall Street'te olacakları merak eden biri için en iyi pencere Seul'dü. Gelecek 6 aylık dönemde de benzeri olacak.