Ne Oluyor? Neredeyiz? Ne beklemeliyiz? (Patreon)
Content
Tarihin en büyük halka arzını yapan Anthropic dün Nasdaq'ta işlem görmeye başladı. Şirket arzda 81,3 milyar dolar topladı, hisse ilk işlemde arz fiyatının %34 üzerinde açıldı. Fakat aynı gün S&P 500 sabahki %1,3'lük yükselişini %2'lik düşüşe çevirdi, Nasdaq 100 de günü %2,2 düşüşle kapattı.
Bana göre bu satış yapay zekaya olan iştahın bittiğini göstermiyor, arza gelen talep zaten tersini söylüyor. Baskı fiyat tarafından geliyor, Fed'in faiz artırma ihtimali, %5'in üzerindeki tahvil faizi ve Çin kaynaklı siyasi riskler aynı anda yükleniyor. Öte yandan yabancı para ABD'ye akmaya devam ediyor, ekonomi de güçlü büyüyor. Altında ise satış bu sabah da sürüyor.
Anthropic Tarihe Geçti, Borsa Düştü
Anthropic hisse başına 83 dolardan fiyatlanan arzda 81,3 milyar dolar topladı ve SpaceX'in 75 milyar dolarlık arzını geçti. Aynı anda yapılan 26 milyar dolarlık özel satışla birlikte toplam 107 milyar dolara ulaştı. Fiyat, 70-78 dolarlık ilk aralığın da üzerinde belirlenmişti. Hisse 111,50 dolardan açıldı, ilk dakikalarda 115 dolarla şirketin değerini kısa süreliğine 2 trilyon doların üzerine taşıdı.
Ancak satış gün boyu sürdü ve hisse günü 97,17 dolardan kapattı. Bu sabah açılış öncesi işlemlerde 91 dolar civarında, yine de arz fiyatının yaklaşık %10 üzerinde. Dikkat ettiyseniz ilk gün kazancı yarıya indi ama arza giren yatırımcı hâlâ kârda. Hissenin önümüzdeki 5-15 gün içinde Nasdaq 100 dahil en az altı büyük endekse girmesi bekleniyor. Endeks fonlarından gelecek zorunlu alımın arzdaki hisselerin yaklaşık %28'ine, yani 19 milyar dolara ulaşacağı hesaplanıyor.
Endeks tarafında dönüş çok daha sertti. S&P 500 gün içinde önceki kapanışın %1,3 üzerine çıktı, günü 7.176 puandan %2 düşüşle kapattı. Endeks böylece altı gün üst üste düştü, bu Nisan 2024'ten beri en uzun düşüş serisi. Endeks ekimdeki rekorundan %8 aşağıda, Nasdaq 100 ise zirvesinden %15 aşağıda. Yüzde 10'u aşan düşüşe piyasada düzeltme deniyor, Nasdaq 100 bu bölgenin derinlerine indi. Satış bu sabah da sürüyor, TSİ 12.50 itibarıyla Nasdaq 100 vadelisi %1,6 aşağıda. Asya borsaları da 2020'den beri en kötü haftasına gidiyor.
Bu tür günler genelde gerginliğin en yüksek olduğu dönemlerde geliyor. Aralık 2018 ve Mart 2020'deki örneklerde dip birkaç gün içinde görüldü, Ekim 2022'deki dönüş de dibin hemen yanındaydı. Fakat Ekim 2008'de aynı görüntü aylar süren bir düşüşün ortasında yaşandı. Yani tek başına bir dip sinyali sayılmaz, ama satıcıların yorulmaya başladığı dönemlere sık denk geliyor diye düşünüyorum.
Çip Hisselerine Bu Kez AMD Darbesi
Satışın en sert yeri çip tarafıydı, AMD dün %7,7 düştü. Hisse düştükçe kazanan açığa satış pozisyonu taşıdığını açıklayan Hunterbrook, ABD'nin Mart 2025'te kara listeye aldığı Çinli sunucu üreticisi IEIT Systems'in bu tarihten sonra da AMD'nin yeni yazılımlarını içeren güncellemeler yayınladığını öne sürdü. Raporun kendisi bir ihracat yasası ihlali tespit etmediğini de kabul ediyor.
Şimdi şunu sorabilirsiniz, AMD'nin derdi neden bütün grubu aşağı çekti? Çünkü Çin'e ihracat bu zincirin ortak riski. Nvidia'daki Huang krizi ve sıkılaşan ihracat kurallarının hemen ardından gelen bu rapor, siyasetin yapay zeka hisselerine her an fiyat biçebileceğini bir kez daha hatırlattı.
Fakat iddialar şimdilik iddia olarak kalıyor. Bu tür siyasi haberlerin şirketlerin satışından çok hisseye ödenen fiyatı vurduğunu düşünüyorum. Talebin gerçek olup olmadığını önümüzdeki bilançolar gösterecek.
Yabancı Para ABD'den Kaçmıyor
ABD Hazine Bakanlığı her ay TIC adıyla, yabancıların ABD hisse ve tahvillerine ne kadar para soktuğunu gösteren bir veri yayımlıyor. Çarşamba açıklanan eylül verisine göre yabancılar 12 ayda ABD'ye net 1,43 trilyon dolar soktu.
Bu paranın en büyük kısmı hisselere gitti. Yabancıların ABD hisselerindeki 12 aylık net alımı 945 milyar dolara çıktı, bir yıl önce 636 milyar dolardı. Bunun 787 milyar doları özel yatırımcılardan, 158 milyar doları merkez bankaları ve devlet fonları gibi resmî kurumlardan geldi. Şirket tahvilleri de Hazine tahvillerinden daha fazla yabancı para çekti, bana göre yabancı yatırımcı ABD devletinden çok ABD şirketlerine para yatırmayı tercih ediyor. Neden önemli derseniz, son haftalarda sık konuşulan "yabancı ABD'den kaçıyor" anlatısını bu veri desteklemiyor.
Ancak bu veri eylül sonunda bitiyor, ekim ve kasımdaki satış içinde yok. Yine de 12 aylık bir eğilimin birkaç haftada tersine dönmesini beklemiyorum.
Ekonomi Güçlü, Fed İçin Sorun da Bu
Atlanta Fed'in açıklanan her veriyle güncellediği GDPNow modeli, dördüncü çeyrekte yıllıklandırılmış %3,2 büyüme gösteriyor. Üçüncü çeyrekte açıklanan büyüme %3,4'tü. Modelde öne çıkan kalem ekipman yatırımı, yıllık %12 büyüyor. Bu kalemin içinde veri merkezlerine giden sunucu, soğutma ve enerji ekipmanı da var.
Hatırlarsanız büyüme portföyümüze Vertiv, GE Vernova ve Arista'yı tam da bu harcama için almıştık. İş gücü piyasası da sağlam, haftalık işsizlik başvuruları 203 bin ile düşük seyrediyor. Ancak her veri aynı yönü göstermiyor, Philadelphia Fed'in imalat endeksi kasımda beklenen 18'in çok altında 6,3'e indi.
Fakat güçlü ekonomi, Fed'in faiz artırmak için aradığı gerekçenin ta kendisi. Çarşamba açıklanan tutanaklara göre üyelerin neredeyse tamamı ileride faiz artışını uygun görüyor, piyasa da aralık toplantısında artırımı fiyatlıyor. Böyle bir ortamda iyi ekonomik veri borsa için kötü habere dönebiliyor diye düşünüyorum. Zaten arttırım konusunda herkes kesin 0.25 mi 0.50 mi o konuşuluyor.
Altında Satış Derinleşiyor
Altın vadeli kontratı dün 3.686 dolardan kapandı, Eylül 2025'ten beri en düşük seviye. Bu sabah %3 daha düşerek 3.575 dolara indi. Ocak sonundaki 5.318 dolarlık zirveden bu yana değerinin üçte birini kaybetti.
Peki altın neden bu kadar sert düşüyor derseniz, sebep büyük ölçüde faiz. Altın faiz getirmiyor, bu yüzden 10 yıllık tahvil %5'in üzerinde ödeme yaparken altın tutmanın maliyeti artıyor. Dolar da 19 ayın zirvesine yakın, doları güçlenen bir dünyada altın diğer para birimleriyle alanlara pahalı geliyor.
Dört portföyümüzde de altın pozisyonu taşımıyoruz. Ancak bu hızda gelen düşüşler genelde sert tepkileri de beraberinde getiriyor. Altının yönünü bundan sonra büyük ölçüde 10 yıllık faizin belirleyeceğini düşünüyorum.
Bizim Açımızdan Anlamı Ne?
Dünü üst üste koyunca talep tarafında bir sorun görmüyorum. Anthropic'e 81 milyar dolarlık talep geldi, yabancı para ABD hisselerine bir yılda 945 milyar dolar soktu, ekonomi %3'ün üzerinde büyüyor. Fed'in artırım ihtimali, %5'in üzerindeki faiz ve Çin kaynaklı siyasi riskler ise yapay zeka hisselerine ödenen fiyatı yeniden hesaplatıyor.
Bu ayrım bizim için önemli. Satış talebin bittiğini gösterseydi zincirdeki bütün şirketler aynı riski taşırdı. Fiyatın yeniden hesaplandığı bir dönemde ise nakit akışı güçlü, talebi bilançoda görünen şirketlerle sadece hikayeyle yükselenler arasındaki fark açılır. Nvidia, Broadcom ve Micron bence ilk gruptaki isimler.
Zirveden %20'yi aşan düşüşe ayı piyasası deniyor, Nasdaq 100'ün bu eşiğe beş puanı kaldı. Fed aralıkta artırıma giderse ve faiz %5'in üzerinde kalırsa bu eşik test edilebilir.
Rekor arzın gününde borsanın düşmesi, piyasanın heyecanı değil fiyatı tartıştığını gösteriyor. Fiyatlar tekrar hesaplanınca marketle bizim hesaplar uyuyor mu göreceğiz :)